TOP

Sitemap

Sitemap Descriptions

เกี่ยวกับ สพธอ.

บริการของเรา

Digital ID

สำหรับคนต่างด้าว Documents

Digital ID ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลธรรมดา

การพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัลสำหรับคนต่างด้าว

Digital ID:
ยกระดับการทำธุรกรรม
คนต่างด้าวในไทย

ปัจจุบันมีคนต่างด้าวเดินทางเข้ามาในประเทศไทยเป็นจำนวนมาก ทั้งนักท่องเที่ยว แรงงาน
นักลงทุนและผู้ที่เข้ามารับบริการรักษาพยาบาล ซึ่งคนต่างด้าวมี “เอกสารสำคัญประจำตัว”
ที่หลากหลาย ETDA จึงมุ่งผลักดันให้เกิด Digital ID สำหรับคนต่างด้าว เพื่อให้เป็น
สิ่งยืนยันอัตราลักษณ์เพียงหนึ่งเดียว เพื่อยกระดับความเชื่อมั่นในการทำธุรกรรม

ทางอิเล็กทรอนิกส์ที่ให้บริการโดยภาครัฐได้อย่างมั่นคงปลอดภัย
และไร้รอยต่อ

lead_foreigner.png
ทำไมประเทศไทยจึงต้องผลักดัน Digital ID สำหรับคนต่างด้าว?

ช่องโหว่สำคัญคือ “กระบวนการพิสูจน์ตัวตน” ที่ยังไม่ครอบคลุม ก่อให้เกิดความท้าทายใน 3 มิติหลัก

 
foreigner_why.png

ความท้าทายเรื่องเอกสารสำคัญประจำตัวและการพิสูจน์ตัวตนคนต่างด้าว

เนื่องจากสถานะการเข้าเมืองที่หลากหลายตามวัตถุประสงค์ ทำให้เอกสารสำคัญประจำตัว ของคนต่างด้าวมีความแตกต่างกันไป การทราบถึงประเภทเอกสารที่หน่วยงานภาครัฐยอมรับเพื่อใช้พิสูจน์และยืนยันตัวตน จึงเป็นหัวใจสำคัญในการทำธุรกรรมอย่างราบรื่น

ประเภทของคนต่างด้าว

เพื่อให้การบริหารจัดการมีความชัดเจน กฎหมายได้จำแนกคนต่างด้าวออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ซึ่งแต่ละกลุ่มจะมีเส้นทางการได้มา ซึ่งเอกสาร (จากหน่วยงานต้นทาง เช่น สตม. และกรมการปกครอง) ที่แตกต่างกัน ดังนี้:

  • กลุ่มที่ 1: ได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่จะมีเอกสารครบถ้วนที่สุด เช่น ทะเบียนบ้าน และบัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย 
  • กลุ่มที่ 2:  ได้รับการผ่อนผันเป็นกรณีพิเศษ เอกสารหลักมักจะเป็นทะเบียนประวัติ และบัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มย่อยคือ (2.1) แบบมีสถานะทางทะเบียน และ (2.2) แบบไม่มีสถานะทางทะเบียน
  • กลุ่มที่ 3: ได้รับอนุญาตเป็นการชั่วคราว (เช่น นักท่องเที่ยว, นักลงทุน) จะยึดถือหนังสือเดินทาง (Passport) เป็นหลักและอาจมีใบอนุญาตการทำงาน (Work Permit) เพิ่มเติม โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มย่อยคือ (3.1) แบบน้อยกว่า 6 เดือน และ (3.2) แบบไม่น้อยกว่า 6 เดือน
เงื่อนไขและเส้นทางการถือครองเอกสารสำคัญประจำตัว

จากแผนภาพและข้อกำหนดทางกฎหมาย จะเห็นได้ว่าคนต่างด้าวแต่ละประเภทมีการถือครองเอกสารที่แตกต่างกันออกไปตาม “ลักษณะการเข้ามา” และ “การพำนักอยู่ในประเทศไทย”

นอกจากนี้ กฎหมายยังกำหนดเงื่อนไขในการถือครองเอกสารแต่ละช่วงเวลาที่แตกต่างกัน ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ลักษณะหลัก ได้แก่:

  • เอกสารจำเป็น (Required Documents): เอกสารที่คนต่างด้าว “ต้อง” จัดหาหรือถือครองตามสถานะทางกฎหมาย เช่น หนังสือเดินทางเมื่อเข้าประเทศ หรือ ทะเบียนประวัติและบัตรประจำตัวเมื่อพำนักในประเทศ
  • เอกสารทางเลือก (Optional Documents): เอกสารที่คนต่างด้าว “อาจ” จะทำเพิ่มเติมตามวัตถุประสงค์เฉพาะ เช่น ใบอยู่อาศัยถาวร (ใบสำคัญถิ่นที่อยู่) หรือใบสำคัญต่างด้าว
foreigner_table.jpg

การจำแนกประเภทเอกสารเพื่อการพิสูจน์ตัวตนดิจิทัล

จากเอกสารสำคัญประจำตัวที่หลากหลาย จึงสามารถพิจารณาคัดเลือกเอกสารสำคัญประจำตัว
เพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงตนได้เป็น 2 ประเภท ดังนี้:

1 หลักฐานแสดงตน

เอกสารสำคัญประจำตัวที่ยื่นโดยบุคคลที่เข้ารับการพิสูจน์ตัวตน เพื่อใช้ระบุแยกแยะและระบุว่าอัตลักษณ์ดังกล่าวมีเพียงอันเดียวและมีความเฉพาะเจาะจง โดยต้องเป็นเอกสารสำคัญประจำตัวที่ตรงตามคุณสมบัติ 3 ข้อ ได้แก่

  1. บุคคลจำเป็นต้องถือครอง: หากมีการเข้ามาในประเทศไทยหรืออยู่ภายในประเทศไทย
  2. บุคคลสามารถถือครองฉบับจริงได้ โดยไม่ต้องขอสำเนาจากหน่วยงานที่ออกเอกสารสำคัญประจำตัว
  3. ข้อมูลที่เพียงพอต่อการตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับอัตลักษณ์ อย่างน้อย:
    • ข้อมูลระบุตัวตนครบด้วย 5 รายการ ได้แก่ (1) ชื่อตัว ภาษาอังกฤษ (2) ชื่อสกุล ภาษาอังกฤษ (3) วันเกิดปีเกิด (4) สัญชาติ และ (5) รูปภาพใบหน้า
    • มีคุณลักษณะความมั่นคงปลอดภัย เช่น ลายน้ำหรือลายมือชื่อดิจิทัล

ทั้งนี้เอกสารสำคัญประจำตัว ที่สามารถถือเป็นหลักฐานแสดงตนได้ ได้แก่

  • หนังสือเดินทาง (Passport) บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย
  • บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย
  • บัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน

ทั้งนี้ หนังสือเดินทาง หมายความรวมถึง หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์ หนังสือเดินทางที่ไม่มีชิป และเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทาง ได้แก่ หนังสือเดินทางชั่วคราว (temporary passport) เอกสารเดินทางสำหรับคนต่างด้าว (travel document for aliens) และหนังสือรับรองสถานะบุคคล (certificate of identity)

2 เอกสารสำคัญประจำตัวอื่น

เอกสารสำคัญประจำตัวอื่น ๆ ที่ยื่นโดยบุคคลที่เข้ารับการพิสูจน์ตัวตน เพื่อใช้เปรียบเทียบกับข้อมูลเกี่ยวกับอัตลักษณ์ที่ได้จากหลักฐานแสดงตน โดยต้องเป็นเอกสารสำคัญประจำตัวที่ตรงตามคุณสมบัติ 2 ข้อ ดังนี้

  1. เอกสารที่ออกโดยหน่วยงานของรัฐไทยหรือรัฐเจ้าของสัญชาติ
  2. ข้อมูลที่เพียงพอต่อการตรวจสอบข้อมูลเกี่ยวกับอัตลักษณ์ และการเปรียบเทียบรายการข้อมูลกับหลักฐานแสดงตน อย่างน้อย:
    • ข้อมูลระบุตัวตนครบด้วย 5 รายการ ได้แก่ (1) ชื่อตัว ภาษาอังกฤษ (2) ชื่อสกุล ภาษาอังกฤษ (3) วันเกิดปีเกิด (4) สัญชาติ และ (5) รูปภาพใบหน้า
    • มีคุณลักษณะความมั่นคงปลอดภัย เช่น ลายน้ำหรือลายมือชื่อดิจิทัล

ทั้งนี้เอกสารสำคัญประจำตัว ที่สามารถถือเป็นเอกสารสำคัญประจำตัวอื่นได้ เช่น

  • แบบรับรองรายการทะเบียนประวัติ
  • แบบรับรองรายการบุคคลจากฐานข้อมูลทะเบียนบุคคลจากสำนักงานทะเบียนกลาง
  • ใบสำคัญถิ่นที่อยู่
  • ใบอนุญาตการทำงาน (Work Permit)
อย่างไรก็ตามหนังสือผ่านแดนจะไม่ถูกนำมารวมเป็นเอกสารสำคัญประจำตัวอื่นเนื่องจากหนังสือผ่านแดนมีอายุเอกสารที่สั้น

เป้าหมายและแผนการขับเคลื่อน Digital ID สำหรับคนต่างด้าว

ภายใต้ Digital ID Framework 2 (โครงการส่งเสริมและขยายผลการใช้งาน Digital ID ให้ครอบคลุมการใช้บริการได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียมปี 2569) ETDA ได้กำหนด“กลยุทธ์ที่ 5: ผลักดันให้มีโครงสร้างพื้นฐานในการพิสูจน์ตัวตนคนต่างด้าวในประเทศไทย” แบ่งออกเป็นระยะเพื่อให้เกิดการทดสอบและพัฒนาอย่างรัดกุม ดังนี้:

ด้านที่ 1 การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัลของคนต่างด้าว

การผลักดันให้เกิดโครงสร้างพื้นฐานร่วมกับหน่วยงานสำคัญต่างๆ เพื่อให้เกิด Digital ID คนต่างด้าวและสามารถตรวจสอบความแท้จริง รวมถึงสถานะปัจจุบันของเอกสารสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว

ด้านที่ 2 การส่งเสริมการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ของคนต่างด้าว

การส่งเสริมให้เกิดการใช้งานนำร่อง เช่น การท่องเที่ยว การทำธุรกรรม เป็นต้น และ จัดกิจกรรม ETDA Hackathon ร่วมกับหน่วยงานต่างๆ เพื่อเฟ้นหา Use Cases และ Solution

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัลสำหรับคนต่างด้าว

ร่างข้อเสนอแนะมาตรฐานฯ ว่าด้วยการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัล – คนต่างด้าวที่ทำธุรกรรมในประเทศไทย
(แก้ไขล่าสุด วันที่ 4 เมษายน 2568)

 
ดาวน์โหลด PDF

รายงานการศึกษาการพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัล (Digital ID) ของคนต่างด้าว

 
ดาวน์โหลด PDF